Trzy ciężkie choroby autoimmunologiczne wyleczone za pomocą CAR-T. Pierwszy taki przypadek

15 kwietnia 2026, 09:27

Po raz pierwszy w historii naukowcy wykorzystali zaawansowaną immunoterapię CAR-T do zwalczenia trzech zagrażających życiu chorób autoimmunologicznych, które przez lata nie poddawały się tradycyjnym metodom leczenia. Pacjentka, u której konieczne były codzienne transfuzje krwi, po terapii CAR-T od roku nie wymaga żadnego leczenia. Sukces, którego autorami są lekarze ze Szpitala Uniwersyteckiego w Erlangen, daje nadzieję, że CAR-T może posłużyć do zwalczania złożonych zagrażających życiu chorób autoimmunologicznych.



Otyłość we wczesnej dorosłości najbardziej zwiększa ryzyko zgonu

14 kwietnia 2026, 11:21

Jak zmiany masy ciała pomiędzy 17 a 60 rokiem życia są powiązane z ryzykiem zgonu na różne choroby? Naukowcy z Uniwersytetu w Lund, którzy szukali odpowiedzi na tak postawione pytanie, przyjrzeli się ponad 600 000 osób i zauważyli, że największe ryzyko niesie ze sobą przybranie na wadze we wczesnej dorosłości. Osoby, u których wskaźnik BMI sięgnął 30 pomiędzy 17 a 29 rokiem życia, były narażone na o 70% większe ryzyko zgonu, niż osoby, których BMI nie osiągnęło tej wartości do 60. roku życia.


Kawa dobrze wpływa na zdrowie psychiczne. W umiarkowanych ilościach

13 kwietnia 2026, 13:25

Po przeanalizowaniu danych dotyczących ponad 400 000 osób, naukowcy z Uniwersytetu Fudan doszli do wniosku, że picie umiarkowanych ilości kawy – dwóch lub trzech filiżanek dziennie – jest powiązane z mniejszym ryzykiem wystąpienia lęków i depresji. Ochronne działanie kawy było bardziej widoczne u mężczyzn niż u kobiet.


Poznaliśmy szczegółową anatomię układu nerwowego łechtaczki

11 kwietnia 2026, 15:09

Tak wygląda łechtaczka. A dokładniej jej nerw grzbietowy (żółty), ciała jamiste (zielone), sieć żylna (niebieski), ciało gąbczaste (purpurowo-różowy) oraz żołądź (przezroczysty szary). Będziecie zaskoczeni – sam się bardzo zdziwiłem – że dopiero teraz opisano szczegółową anatomię układu nerwowego łechtaczki. A pomógł w tym synchrotron.


Unikatowa mozaika z Reims. Jedyne znane przedstawienie venatrix

9 kwietnia 2026, 17:20

Patrzycie na unikatową mozaikę. Przez wiele lat jej fragment sprawiał naukowcom poważne kłopoty. Niedawno w The International Journal of the History of Sport ukazał się artykuł Alfonso Manasa z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, w którym stwierdził on, że mozaika jest – a raczej była – jedynym znanym przedstawieniem gladiatorki walczącej z dzikim zwierzęciem.


Starsi mężczyźni chętniej sięgają po sól niż kobiety

9 kwietnia 2026, 07:57

Sól towarzyszy człowiekowi od tysięcy lat — jako przyprawa i konserwant. Obecnie jej nadmiar stał się poważnym problemem zdrowotnym. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by dorośli spożywali nie więcej niż pięć gramów soli dziennie, tymczasem globalne średnie spożycie soli przez dorosłych szacuje się na 10,78 g dziennie. Skutki nadużywania soli są poważne. Szacuje się, że w 2021 roku z powodu nadmiernego spożycia soli na świecie odnotowano 1,8 miliona zgonów. Nadmiar sodu w diecie wiąże się z nadciśnieniem tętniczym, chorobami układu krążenia, uszkodzeniem nerek, a nawet przyspieszonym pogorszeniem funkcji poznawczych u seniorów.


Lekarze z Białegostoku przez 20 dni walczyli o życie ciężarnej

3 kwietnia 2026, 15:47

Przed trzema tygodniami, 11 marca, na SOR-ze Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku rozpoczęła się walka o życie 36-letniej pani Justyny i jej nienarodzonego dziecka. Miała trwać przez kolejnych 20 dni, a w akcję ratunkową zaangażowanych było – pośrednio i bezpośrednio – około 70 osób. Doktor Sławomir Czaban kierownik Kliniki Anestezjologii i Intensywnej Terapii z Blokiem Operacyjnym mówi, że mimo 42 lat doświadczenia jako anestezjolog, nigdy nie miał do czynienia z tak skomplikowanym przypadkiem.


Kometa najpierw zwolniła, a później zaczęła obracać się w drugą stronę

3 kwietnia 2026, 07:49

Niewielka kometa 41P/Tuttle–Giacobini–Kresák stała się obiektem ważnych badań, które rzucają nowe światło na dynamikę małych ciał Układu Słonecznego. Dane z Teleskopu Hubble’a wskazują, że kometa nie tylko znacząco zmieniła tempo rotacji, lecz najprawdopodobniej całkowicie odwróciła kierunek obrotu. To pierwszy taki przypadek, który udało się zaobserwować.


Żegnamy Birutė Galdikas, ostatnią z wielkich „Trimates Leakeya”

27 marca 2026, 17:47

Przed trzema dniami zmarła Birutė Galdikas, ostatnia z „Trimates Leakeya” (termin „trimate” pochodzi od połączenia „tri” z „primate”). Tym mianem określano trzy słynne badaczki dużych małp człekokształtnych w ich naturalnym środowisku: zamordowaną w 1985 roku badaczkę goryli Dian Fossey, Jane Goodall, badaczkę szympansów o której śmierci informowaliśmy w ubiegłym roku, oraz Birute Galdiskas, która przez 50 lat badała orangutany i walczyła o ocalenie tych niezwykłych zwierząt.


Kofeina naprawia zaburzenia w pracy mózgu wywołane brakiem snu

24 marca 2026, 17:19

Gdy po nieprzespanej nocy nie radzimy sobie z zadaniami wymagającymi myślenia, składamy to na karb zmęczenia. Jednak, jak dowiadujemy się z badań przeprowadzonych na Narodowym Uniwersytecie Singapuru, problemem nie jest zmęczenie, a fakt, że brak snu zaburza funkcjonowanie konkretnych obszarów mózgu odpowiedzialnych za pamięć. Naukowcy nie zostawili nas jednak samych sobie z tą wiedzą. Stwierdzili bowiem, że kofeina może przywracać prawidłową pracę neuronów.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk